Fairtrade basmatirijst uit Noord-India
De basmatirijst van Esta is niet alleen biologisch, maar ook nog eens fairtrade. Zoals de meeste basmatirijst komt deze uit Noord-India. Het natuurzuivere smeltwater uit de Himalaya vloeit rechtstreeks over de rijstvelden van de boeren die voor onze leverancier Sunstar Overseas telen. Voor de rijsttelers en de gemeenschappen eromheen is er in nog geen decennium veel ten gunste veranderd.
Als het gaat om ‘lekker eten met een verhaal’, is de Esta basmatirijst van Sunstar Overseas een schoolvoorbeeld. Basmatirijst is bekend om de mooie slanke korrel en de heerlijke geur. Reden genoeg om hiervoor goede banden te onderhouden met onze leverancier in Azië.
Direct contact met de boeren
Sunstar Overseas is opgericht in 1995 en begon met de verwerking van niet-biologische rijst. Het bedrijf voegde daar in 2001 de rechtstreekse inkoop van biologische rijst aan toe. Ajay Katyal herinnert zich dit als een grote verandering. “In plaats van rijst op te kopen bij tussenhandelaren gingen we nu zelf naar de boeren. We inventariseerden de vragen die er leefden, bijvoorbeeld over vruchtwisseling. Ons antwoord kwam in de vorm van landbouwdeskundige hulp. Verder startten we met voorfinanciering en we boden de rijstboeren een afnamegarantie. Voorheen waren zij voor ons anoniem, maar sindsdien hebben we rechtstreeks contact. De teelt van en handel in basmatirijst is een gezamenlijk project geworden en dat werkt veel prettiger. Vanaf het begin hebben we de Fairtrade Labeling Organisation (FLO) bij het proces betrokken.”
Sunstar Overseas was het eerste bedrijf dat basmatirijst uit India levert die zowel biologisch als fairtrade is. Het begon met 85 rijsttelers. Inmiddels zijn in de regio’s Khaddar en Kaithal bijna tweeduizend zelfstandige biologische boeren met fairtrade-certificering voor het rijstverwerkende bedrijf aan de slag.
De negatieve spiraal doorbreken
Vroeger moesten de boeren tegen hoge rentes geld lenen om bijvoorbeeld zaaigoed te betalen. “Sunstar Overseas is daarom rentevrije leningen gaan verstrekken om de negatieve schuldenspiraal van de boeren te doorbreken”, aldus Ajay.
De gecertificeerde boeren hebben nu een prijs- en afzetgarantie. Dat is in velerlei opzichten een grote verbetering. Vroeger moesten zij vaak lang en ver reizen om hun rijst te verkopen. Als dat was gelukt, liepen ze op de terugweg het gevaar om van hun net verdiende geld beroofd te worden.
Hieronder kun je een film van De Nieuwe Band en Sunstar zien, waarin de boeren zelf vertellen hoe hun leven veranderd is door dit mooie project.
Samen werken aan vooruitgang
De biologische fairtrade boeren hebben zich verenigd in twee samenwerkingsverbanden: ‘Federation of small farmers of Khaddar area’ en ‘Sunstar federation of farmers of Kaitha area’.
De leden bepalen op democratische wijze wat er met het extra geld van de fairtradepremies gebeurt. Ook de vrouwen beslissen mee. Het geld is tot nu toe besteed aan nieuwe wegen, het verstevigen van rivieroevers en de bouw van een brug om gemakkelijker de rijstvelden te bereiken.
Een boerin uit het dorp Rohalki is blij met die brug: “Voorheen moesten we tot aan ons middel door het water waden om de velden te bereiken. Nu kunnen we oversteken zonder nat te worden en zijn onze velden ook bereikbaar voor onze karren en wagens.”
Voordeel voor iedereen
Niet alleen de boeren, maar ook de rest van de gemeenschap heeft baat bij de sociaal-economische verbeteringen. Boerenzoon Dharminder wijst op een ander voordeel van de brug en wegen: “De kinderen moesten vroeger door het water waden om de school te bereiken. Ze waren daarom snel en vaak ziek.”
Het inkomen van de boeren is gestegen door de vaste, hogere prijs die ze voor de basmatirijst ontvangen, dankzij de fairtradepremie en vanwege de verbeterde oogstopbrengsten. Eén van de rijstboeren, Palla Singh, noemt concrete bedragen. “Dankzij de betere zaadkwaliteit zijn onze oogstopbrengsten groter. Eerst verdienden we 500 tot 750 dollar op jaarbasis en nu is dat 1.500 tot 1.750 dollar per jaar. Van het extra geld gaan onze kinderen naar school en hebben we een stuk aan ons huis aangebouwd.”
Aromatische rijst van vruchtbare bodem
De basmatirijst van Esta is taraori basmati van de beste klasse. De mooie, slanke korrel van basmati is de langste van alle rijstsoorten. Deze rijst kookt van nature mooi droog en verspreidt een aromatische geur. De witte variant, die geslepen is, geeft een nog intensere geur af dan de bruine. In het Sanskriet betekent basmati ‘de geurende’ of ‘welriekende’.
In Khaddar en Kaithal stroomt niet alleen rijkelijk water uit de hoge bergen, ook de temperaturen zijn er gunstig. Het is dan ook niet zo vreemd dat in dit vruchtbare gebied alle landbouw is gericht op de teelt van basmatirijst. Het bewerken van het land gebeurt voornamelijk met de hand en met behulp van karbouwen, tamme buffels die vaak als ploeg- en trekdieren worden ingezet.
Als je weer eens geniet van de basmatirijst van Esta, denk dan nog eens terug aan dit verhaal. Je maaltijd zal extra goed smaken als je weet hoe de lokale bevolking in Noord-India deze rijstsoort noemt: ‘koninginnenrijst’.